Dit betoogde EFMI-directeur Laurens Sloot donderdagochtend voor de vaste Kamercommissie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). De commissie wil gedurende drie hoorzittingen duidelijkheid krijgen over de vraag hoe de prijsvorming in de voedselketen tot stand komt. Sloot beet het spits af met een verhandeling over het afschaffen van de bodemprijzen, waarmee in 1998 een einde kwam aan het verkopen onder de inkoopprijs. “Vanaf dat moment zijn retailers meer met elkaar in concurrentie gegaan. Op veel A-merken die in het prijsmandje van de Consumentenbond belanden zijn de marges heel erg laag. Je kunt je daarop geen groot prijsverschil permitteren. Dan zul je op andere onderdelen hogere marges moeten maken. Dan praat je over de versgroepen en deels spelen ook de huismerken een rol. De marges op A-merken zijn nu lager dan ze eigenlijk zouden moeten zijn en op versgroepen hoger dan ze eigenlijk zouden moeten zijn. Zodoende krijg je wel een gezonde margemix.”

Oneerlijk
Van oneerlijke concurrentie, waarbij retailers hun vermeende marktmacht zouden misbruiken, wilde Sloot niets weten. “Als supermarkten bijvoorbeeld brood duurder maken, gaat dat niet ten koste van de leverancier, want die krijgt de afgesproken prijs. Nee, mijn gevoel is dat leveranciers een eerlijke prijs krijgen. Als dat niet zo zou zijn, hadden veel bedrijven om moeten vallen. De winst onderaan de streep is de laatste tien jaar vrij stabiel gebleven, zowel voor de retail als de fabrikanten. Faillissementen zijn zeldzaam in deze branche. Verderop in de keten wellicht wel, maar dat hangt samen met schaalgrootte. Het is een gezond economisch principe dat een retailer bij een efficiënte leverancier koopt, dus krijgen kleine bedrijven het moeilijk. Maar dat is bij supermarkten en in alle andere sectoren niet anders.”

Bonus
Sloot riep primaire producenten dan ook op om goed na te denken hoe ze de situatie in evenwicht kunnen brengen. “Als de verssector geen rendement zou scoren, zijn er twee oplossingen, namelijk consolideren en zorgen voor onderscheidende producten.” Ingrijpen in de vrije marktwerking achtte Sloot niet verstandig. “We zijn geen communistische economie waarbij je alles vastzet in de schakels. We moeten een situatie creëren van concurrentie, zodat de efficiëntie wordt bevorderd, in plaats van het geven van een bonus voor inefficiënt produceren.”