Dat stelt de Raad voor Integrale Duurzame Landbouw en Voeding (RIDL&V), een nieuwe denktank die als doel heeft de verduurzaming van onze voedselketen te versnellen, in een eerste visierapport. Leden van de denktank zijn onder meer Herman Wijffels, hoogleraar Duurzaamheid en Maatschappelijke Verandering, Triodos Bank-topman Peter Blom en Akke van der Zijpp, emeritus hoogleraar Dierlijke Productiesystemen.

Synergie
De raad maakt zich zorgen over de nog weinig duurzame landbouw en vaak ongezonde voeding, maar ook over het feit dat deze vraagstukken doorgaans gescheiden worden benaderd. Daardoor blijven belangrijke relaties tussen beide onderbelicht en worden kansen op synergie gemist. Het rapport wijst op het hoge antibiotica gebruik in de veeteelt, waardoor resistente bacteriën zijn ontstaan die zijn doorgedrongen tot in ons voedsel en in onze ziekenhuizen.

Supermarkten
Binnen de supermarkten zijn een aantal ontwikkelingen gaande die een negatief effect hebben op de verduurzaming van de voedselketen, stelt de denktank. “Het beleid van grote supermarktketens om steeds meer producten onder huismerk te verkopen heeft de herkenbaarheid van het voedsel nog verder ondermijnd. Producten onder huismerk moeten immers uitwisselbaar zijn, hun herkomst en identiteit mag niet zichtbaar zijn.” Positieve ontwikkelingen ziet de raad overigens ook. “Opmerkelijk is dat de leveranciers van eieren uit de diervriendelijke Rondeelstallen er wel in zijn geslaagd hun identiteit overeind te houden. Die is zelfs te zien aan de ronde vorm van het doosje.” Daarnaast ziet ze een tendens waarbij supermarktketens lange termijn relaties aangaan met preferred suppliers wat goed is voor een brede basis onder verantwoord ketenbeheer.

Regionaal
Het adviesrapport pleit voor een hoger aandeel van regionaal geproduceerd voedsel in onze supermarkten. De lineaire voedselketen moet plaatsmaken voor circulaire voedselketen. “In de sociale context van de landbouw zijn de relaties tussen consument en producent goeddeels verloren gegaan. De geografische afstand tussen beide is toegenomen, evenals het aantal schakels in de voedselproductieketen. Veel voedsel is bewerkt en voor de consument anoniem. Daardoor voelt de consument zich nauwelijks verantwoordelijk voor de productiewijze en het agro-ecosysteem. Dat geldt ook voor tussenliggende schakels: zij zijn gespecialiseerd in hun eigen deel van de keten, zonder zicht te hebben op de hele keten. Zo is een systeem van "georganiseerde onverantwoordelijkheid" ontstaan. Weliswaar probeert elke schakel in de keten te verduurzamen, maar dat hoeft geen duurzame keten op te leveren”aldus de raad in haar eerste advies.