Of je nu sport, op je gewicht let of al een dagje ouder bent, het belang van eiwitten in voeding is groot

‘Eiwit is de heilige graal voor sporters’

NIEUWVEEN - Veel fabrikanten speelden de afgelopen jaren in op eiwitrijke voeding. Niet vreemd, want de belangrijkste bouwstenen voor het lichaam haal je uit eiwitten. Daarnaast spreekt het ook een grote doelgroep aan: sporters, afvallers en zelfs ouderen hebben belang bij dit soort producten. Levensmiddelenkrant sprak met verschillende experts.

Sinds 2007 speelt Laura van der Heijden als stille kracht in het Nederlands handbalteam. Na een coronastop van vijf maanden is ze weer twee maal per dag, zes dagen per week aan het trainen. Om het meeste profijt van die inspanning te hebben, is voeding cruciaal. “Ik verbrand heel veel, dus ik eet meer dan anderen. Maar eigenlijk is het belangrijkste voor mij het binnenkrijgen van voldoende eiwitten.”

Ook personal trainer en eigenaar van WLC-Trainingen, Willem Lindeboom, kan het belang van eiwitten beamen. Al jaren geeft hij advies aan sporters en andere geïnteresseerden over voeding. “Daarbij zijn eiwitten echt de heilige graal voor sporters. Het is hoe dan ook belangrijk voor een gezonde levensstijl. Dat je er ook mooie grote spieren van kan krijgen, is een mooie bijkomstigheid.”

Proteïnen
Eiwitten, ook wel proteïnen genoemd, en spieren zijn nauw met elkaar verbonden. Spieren zijn opgebouwd uit eiwitten en zijn ook de enige opslagplek van eiwitten in het lichaam. Wanneer iemand dus te veel zou bewegen en tegelijkertijd te weinig eiwitten eet, gaat dat ten koste van zijn spieren. Daarom let Van der Heijden als tophandbalster erg op haar voeding: “Ik eet veel yoghurt en kwark, maar af en toe kip of zalm helpt ook voor het binnenkrijgen van de juiste voedingsstoffen.”

Supermarkttrend
Voor mensen als Laura is het een voordeel dat in supermarkten het aanbod in eiwitrijke producten toeneemt. In verschillende repen en kwarken wordt zelfs extra eiwit toegevoegd. Volgens het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL) is hierin ook echt een trend in de winkels te zien. Exacte cijfers zijn er niet, maar verschillende ketens waaronder Jumbo en Albert Heijn laten weten dat eiwitrijke producten in trek zijn.

Ook bij de Nederlandse Vereniging voor Diëtisten (NVD) valt het op dat veel consumenten tegenwoordig interesse tonen in proteïnen. Ze benadrukken daarbij wel dat het soort eiwitten ook van belang is: het lichaam heeft een bepaald spectrum aan eiwitten nodig, dat voor een deel alleen uit voeding te halen is. Wie dus echt rekening wil houden met een eiwitrijk dieet, moet vooral letten op de inname van zuivel, eieren en vlees, want vooral dierlijke eiwitten sluiten goed aan op de behoefte van mensen. Een goed voorbeeld daarvan is het zogenaamde wei-eiwit uit melk. Dat past precies bij wat een menselijk lichaam nodig heeft.

Veel eiwitpoeders die toegevoegd worden aan producten of in drankvorm te verkrijgen zijn, worden eveneens gemaakt van deze wei-eiwitten. “Eigenlijk is eiwitpoeder niets meer dan een gemaksproduct, waarbij alleen het eiwit uit de melk overblijft”, stelt Lindeboom. “Als je puur kijkt naar grammen eiwit in kipfilet of in een shake, dan is het veel makkelijker om een hoge dosis binnen te krijgen met zo’n drankje.”

Sneller herstel
Van der Heijden neemt na een krachttraining ook wel eens een proteïneshake. “Het is voor mij niet na elke handbaltraining nodig, maar na een grote krachtinspanning is het wel goed. Dan herstellen mijn spieren zich sneller en ben ik minder lang moe. Dat is echt goed merkbaar.” Daarnaast benadrukt ze ook het belang van andere voedingsstoffen. “Het moet eigenlijk allemaal in balans zijn. Eiwitten zijn belangrijk, maar ik koop bijvoorbeeld ook elke dag een berg groente.”

Per dag 250 gram groente en twee stuks fruit gelden als algemene richtlijnen. Wanneer je dan ook nog zorgt voor flink wat vezels in je dieet, ben je volgens Lindeboom al een heel eind op weg. “Zeker met het drinken van voldoende water. Je hoeft er niet eens noodzakelijk bij te sporten, maar wanneer je dan ook voor genoeg eiwitten zorgt, heb je weinig trek meer. Dan heb je ook minder zin om bijvoorbeeld een zak chips open te trekken.”

Wetenschappelijk onderbouwd
Eiwitrijke producten zijn niet alleen aantrekkelijk voor sporters, want ze vallen binnen een gewoon gezond dieet. De producten zijn daarom ook interessant voor mensen die op hun gewicht letten. Een kwark of yoghurt met veel eiwitten zorgt dat een persoon zich relatief sneller gevuld voelt dan wanneer het koolhydraat- of vetrijk is.

Dit advies over voeding geeft Lindeboom ook, naast ijzerharde krachttrainingen. Samen met zijn vrouw Marjolein organiseert hij een aantal keer per jaar een programma waarin van alles uitgelegd wordt over voeding. Het belang van eiwitten staat daarbij centraal. “Wij baseren alles wat we zeggen op wat door onderzoek onderbouwd is. Niks over superfoods, lage koolhydraten of een light-dieet, want dat wordt uiteindelijk op wetenschappelijk niveau onderuit geveegd. Wij richten ons niet op fabels en mythes, maar op keiharde feiten.”

Lindeboom merkt dat er steeds meer animo is voor dit soort lessen. “Zeker de afgelopen periode, misschien ook omdat veel mensen door corona thuis zitten. Maar mensen willen altijd wel aan zichzelf werken, denk ik. En omdat wij tips hebben waarbij mensen ook daadwerkelijk snel en blijvend resultaat zien, zijn zij er enthousiast over.”

Ouderen
De NVD benadrukt ook dat er nóg een belangrijke doelgroep is voor eiwitrijke producten: ouderen. Volgens de diëtistenvereniging krijgen ouderen vaak te weinig eiwitten binnen, terwijl die bouwstof erg belangrijk voor ze is. “Op die leeftijd gaan je spieren sneller achteruit, dus het onderhouden met voldoende eiwitten is belangrijk”, vertelt Hinke Kruizenga, hoofdredacteur bij het tijdschrift van de NVD.

In de ouderendoelgroep valt volgens haar nog een wereld te winnen. “Het zou mooi zijn als eiwitrijke producten ontwikkeld worden die speciaal gericht zijn op senioren. Bijvoorbeeld hele zoete gebakjes met veel eiwitten erin. Wij zouden ze mierzoet vinden, maar de smaak bij de oudere generatie wordt wat minder. Ouderen waarderen ze dus wel erg.” Verder lijkt ijs met extra eiwitten Kruizenga een gat in de markt. “Als je het speciaal voor ouderen wil maken, kun je dat bijvoorbeeld doen met boerenjongenssmaak.”

Dit artikel verscheen eerder in Levensmiddelenkrant. Abonneren? Klik hier.