Laatst zat ik in een zakelijke discussie. Zo’n gesprek waarin iedereen vooral heel druk is met het overbrengen van zijn standpunt. Ik begon mijn standpunt toe te lichten. Zin één was nog niet af of daar kwam het alweer; er werd zo door mij heen gepraat.
En dat was zeker niet de eerste keer tijdens het gesprek en zeker niet de eerste keer in het algemeen. Juist omdat het de zoveelste keer is, betrap ik mezelf erop dat ik geïrriteerd vraag of ik mag uitpraten. Bijna elke werkende vrouw kan dit helaas bevestigen.
Uit onderzoek blijkt namelijk dat vrouwen in professionele omgevingen structureel vaker worden onderbroken dan mannen. Vrouwen worden zelfs 33% vaker onderbroken dan mannen.
Vrouwelijke bewindsleden klaagden in maart 2021 dat toenmalig premier Mark Rutte hen tijdens de ministerraad vaker onderbrak dan mannelijke collega's. Dit fenomeen, ook wel bekend als manterrupting, leidde tot een publieke discussie over communicatiepatronen en machtsdynamiek in de politiek.
Een veel geciteerde studie van onderzoekers aan de George Washington University laat zien dat mannen aanzienlijk vaker het woord nemen terwijl een vrouw nog spreekt. En wanneer vrouwen wél onderbreken, is dat vaker om samenwerking te bevorderen of verduidelijking te vragen. Mannen onderbreken juist vaker om de regie over het gesprek over te nemen.
Daar blijft het niet bij.
Er bestaat zelfs een woord voor een ander bijzonder fenomeen: mansplaining. Het moment waarop een man een vrouw iets gaat uitleggen waar zij zelf minstens zoveel en soms zelfs aantoonbaar méér verstand van heeft. Alsof een Michelin-chef uitgelegd krijgt hoe je een omelet bereidt door iemand die net van de koksschool afkomt. Of je krijgt uitspraken als: “Ja, maar wat je eigenlijk bedoelt is…”
Nee.
Dat bedoelde ik niet.
Sterker nog: ik had nog helemaal niet verteld wat ik bedoelde. En als je laat weten dat je het vervelend vindt, dan krijg je op allerlei manieren terug dat je je niet moet aanstellen.
Herkenbaar? Voor heel veel vrouwen wel.
Het grappige is dat de meeste mannen dit helemaal niet bewust doen. Sterker nog, als je het benoemt, kijken ze je vaak verbaasd aan. “Maar ik probeerde alleen te helpen.”
Dat geloof ik direct.
Alleen… helpen begint meestal met luisteren en vragen stellen. Dat doen mannen structureel veel te weinig.
Nog een interessant onderzoek, gepubliceerd in de Harvard Business Review, laat zien dat ideeën die door vrouwen worden ingebracht in vergaderingen minder vaak worden opgepakt. Totdat een man precies hetzelfde idee enige tijd later herhaalt. Dan blijkt het ineens een briljant plan. Bizar, maar ook voor mij zo herkenbaar!
Voordat alle mannen nu denken dat dit een klaagzang is: zeker niet. Dit is een uitnodiging. Een uitnodiging om eens bewust te tellen hoe vaak iemand wordt onderbroken tijdens een vergadering. Wie krijgt de ruimte? Wie maakt een zin af voor een ander? Wie vat samen voordat de spreker zelf klaar is?
Want goede communicatie begint niet met praten, maar met luisteren en vragen stellen. Misschien is dat wel de meest onderschatte professionele vaardigheid van deze tijd. En mocht je jezelf erop betrappen dat je alweer halverwege iemands verhaal wilt inspringen… Wacht nou gewoon even. De kans is groot dat de beste zin nog moet komen.
