Het succes van een 75 jaar oud familiebedrijf

Commercieel directeur Michael van den Hurk is de derde generatie die het familiebedrijf leidt. Hij doet dat samen met zijn twee broers. In het onlangs totaal vernieuwde, ingerichte kantoorgedeelte van het bedrijf in Bodegraven vertelt hij uitgebreid over de geschiedenis en de toekomst. Bij de ingang hangen oude foto’s met daarop een medewerker in stofjas die kratten met namen van fabrikanten verplaatst in het oude magazijn in Lisse. Op zijn bureau ligt het boek dat is gemaakt voor het 50-jarig jubileum, met daarin veel foto’s van vroeger.

Van winkel naar groothandel
“Dat is toch mooi”, memoreert Van den Hurk. “Allemaal merken die nog steeds bestaan. Het begon ooit met Friesche Vlag. Het bedrijf leverde per keer twee kratjes aan Piet van Tol. Die heeft toen gezegd: ‘Als jullie nu twintig of dertig kratjes bij mij neerzetten en me wat korting geeft, dan regel ik het wel in de buurt.’ Zo is de groothandel ontstaan”, weet hij.
De vader van Van den Hurk, Peter senior, die samen met Mart van Tol de zaak van grondlegger Piet overnam, is de bedenker van MH, Mijn Huismerk, zoals te zien op een aantal oude foto’s. “Vroeger stond dat voor melkhandel en mijn vader heeft daar het huismerk van gemaakt. Hij is er niet meer, maar ik ben er zeker trots op.” Een andere anekdote vertelt Van den Hurk bij een foto van Heineken. “Vroeger kon je bij Heineken zelf ophalen, dan kreeg je ophaalkorting. Toen ze daarmee stopten, volgde er een pittig gesprek tussen mijn vader en Isabelle Spindler, de voormalig directeur van Heineken. Mijn vader vertelde dat we net een nieuwe vrachtwagen hadden gekocht en dat die veel geld had gekost. Hij heeft daar een enorm leuke deal uit kunnen halen.”

Eigen weg
De eigen geschiedenis van Michael van den Hurk bij het bedrijf begon na zijn heao-opleiding Small Business in Haarlem. Hij ging werken bij Schuitema in de buitendienst en hield zich bezig met onder meer productiviteitsonderzoeken. In die tijd speelde er een fusie tussen de verschillende groothandels die iets te maken hadden met rijdende winkels. De Stichting Ambulante Melkhandel (SAM) had jaren gelobbyd om met elkaar tot één winkelwagenconcept te komen. “Dat werd Springer & Partners. Ze zochten iemand die dat verder ging begeleiden en dat heb ik opgepakt”, vertelt de ondernemer. “We zijn daarna met de automatisering van de winkelwagens begonnen en hebben er één format van gemaakt.”
Een van de belangrijkste partners was de Zuivel Handelmaatschappij (ZHM), die niet alleen de zelfstandig rijdende winkels, maar ook een netwerk van tientallen kleine buurtsupers bevoorraadde. In 2001 nam Van Tol Retail de ZHM over. De broers Van den Hurk zaten toen al in het bedrijf. Van Tol kreeg zo in één klap toegang tot veel kleinere winkels en alle rijdende winkels van Springer. De groothandel en de winkels werden opgenomen in de Van Tol-organisatie en de naam Springer bleef bestaan voor de rijdende winkels.

Derde generatie
In deze periode kregen de broers Van den Hurk langzaam maar zeker de leiding over het bedrijf. Peter junior is nu directeur inkoop, Erik is algemeen directeur en Michael is commercieel directeur. Hoewel er niemand van de familie Van Tol meer in het bedrijf zit, hebben de broers besloten de naam aan te houden als eerbetoon aan de geschiedenis van de zaak en de oprichter. Dat geeft volgens Van den Hurk precies aan hoe er binnen het bedrijf wordt gekeken naar geschiedenis, mensen en continuïteit.

Overnames
Van Tol blijft onder leiding van de broers groeien, onder andere met de volledige overname van Versunie. Ook Spar hielp een handje mee. “Die heeft destijds een bepaalde ondergrens getrokken, waardoor wij er best een groot aantal klanten bij kregen”, weet Van den Hurk zich te herinneren. “Schuitema stopte in 2001 met de Kopak-formule en veel ondernemers sloten zich aan bij Troefmarkt. Door de jaren heen hebben we die tegen het licht laten houden en het bleek wel wat verouderd. Toen zijn we met de Dagwinkel-formule gekomen. Tot op de dag van vandaag is dat echt de buurtwinkel waar je dagelijks je boodschappen kan doen.”

Export
Van Tol Retail exporteert al heel lang Nederlandse levensmiddelen. “Dat stamt uit de tijd dat mijn vader met Piet van Tol op een terrasje zat in Spanje. Ze zagen dat er De Ruiter’s Echte Bakkers Speculaas bij de koffie werd geserveerd en dat er meer behoefte was aan Nederlandse levensmiddelen”, vertelt Van den Hurk verder. “In 1988 kwam er belangstelling uit Canada, Amerika en het Caribisch gebied. De exporttak heeft in al die jaren een hele mooie, stabiele groei doorgemaakt.”
De volgende grote stap werd bij Van Tol gemaakt toen Unilever stopte met de export van merken als Conimex en Calvé. “Een van de managers bij Unilever had een keer een folder van ons meegenomen en vond dat ze de export niet moesten wegdoen, maar moesten overgeven aan een partner. Zo kregen wij de business en hebben we een nieuwe afdeling opgericht, Brands. Export was voor ons niet nieuw, het specialiseren in het bouwen van merken overzee was dat wel”, legt de commercieel directeur uit. “Dat deden we voor Conimex en al snel kwamen daar Heinz, Hak en andere merken bij. Je verliest ook wel eens een merk. Als ze zien dat er geld aan te verdienen valt, pakken ze het weer terug. Zo gaat dat bij multinationals. Dan komt er weer een manager die het anders wil. Maar ik vind het geweldig om nieuwe merken en start-ups binnen te krijgen. Een mooi voorbeeld is Tony’s Chocolonely. Dat vertegenwoordigen we al in ongeveer zestig landen.”
Voor deze merken verzorgt Van Tol Retail alles. “Van band tot klant”, noemt Van den Hurk het. “Het kan niet allemaal zomaar naar een land toe. Van karamelzeezoutrepen krijgen we misschien 130 pallets binnen voor veertig landen. Die moeten we allemaal omstickeren, de documenten moeten ervoor worden opgemaakt en de facturatie, Leveren kan iedereen, maar er is meer. Je moet de wettelijke bepalingen van een land naleven en het merk wil alles perfect hebben, tot de kleur van de sticker aan toe. We geven tevens feedback vanuit de landen. Waar investeer je wel en waar niet? Dat is de toegevoegde waarde die wij leveren”, aldus de ondernemer.

Import
Naast export heeft de import eveneens een grote vlucht genomen. “Vijfentwintig jaar geleden haalden we Chovi Allioli naar Nederland. Dat was hier te koop bij slechts één supermarktketen. Wij zijn dat bekende gele kuipje gaan importeren en nu ligt het in de hele retail, iedereen heeft het in zijn assortiment. Als je een merk wilt bouwen, moet je in de retail aanwezig zijn. Vanuit nieuwsgierigheid zijn we gaan investeren in import en hebben we mooie merken aan ons portfolio kunnen toevoegen. En net als bij de export, vertegenwoordigen we bij de import ook de merken. We zijn het gewoon andersom gaan doen”, zegt Van den Hurk lachend.

Mooie formules
Ondertussen heeft Van Tol Retail een aantal mooie formules in de levensmiddelenhandel, waaronder het eerder genoemde Springer voor de rijdende winkels. Daar rijden er volgens Van den Hurk nog ongeveer zestig van rond. “Nieuwe ondernemers hiervoor vinden is heel moeilijk. De bestaande ondernemers kennen hun klanten vaak bij naam. Wil je zoiets overnemen, dan is dat best een uitdaging.”
Het bedrijf is groot in de recreatiemarkt met Recra en de belevering van zelfstandige ondernemers. Dagwinkel is een formule die het erg goed doet voor kleinere dorpswinkels en die, net als de andere genoemde formules, compleet wordt ondersteund, van huisstijl tot folder.
Het meest recente wapenfeit is de overname van het merk en beeldmerk Coop van Plus. Een gewaagde keuze in het toch al verzadigde supermarktlandschap. Een aantal Coop-ondernemers koos bewust om mee te gaan met Van Tol Retail. Ondertussen zijn er een aantal nieuwe ondernemers bijgekomen en heeft het bedrijf in korte tijd een eigen formulestijl, de 3.0, ontworpen. Van den Hurk geeft aan dat de teller aan het eind van 2026 op twintig winkels staat. “Daarna streven we naar tien nieuwe winkels per jaar. Die nieuwe stijl is wel scherp weggezet, met lage investeringen. We zijn altijd al een low-costorganisatie geweest met weinig toeters en bellen, maar wel professioneel. Dat kan voor ondernemers soms nog wel eens wennen zijn”, aldus Van den Hurk.

Ontwikkeling
Het bedrijf gaat vol inzetten op de ontwikkeling van de Coop-formule. “We blijven de andere formules lekker ondersteunen. Zaken die voortvloeien uit de ontwikkeling van Coop, kunnen ook gebruikt worden in Dagwinkel, Recra of Springer. Door de aantrekkingskracht van Coop komt er interesse van alle fabrikanten. Daar profiteren uiteindelijk ook de Dagwinkels en de recreatiewinkels van. Dat is onze visie. Of jij nu een winkeltje van 50 m² hebt, een rijdende winkel van 20 m² of een Recra, bij ons hoor je er gewoon bij. We zijn een familiebedrijf en dat houden we zo. We vergeten niet waar we vandaan komen en ik denk dat dat uniek is”, besluit Van den Hurk.

Dit artikel verscheen eerder in Levensmiddelenkrant. Abonneren? Klik hier.