NIEUWVEEN – De zelfscan bij supermarkten heeft niet alleen voor een besparing gezorgd, maar ook voor een flinke stijging in de derving door winkeldiefstal. De schatting ligt op één miljard euro per jaar, een verdubbeling van één naar twee procent van de totale omzet. Dat zette uitvinder en oud-Unileverman John Barzilaij aan het denken.
Barzilaij is ondertussen 86 jaar en al lang gepensioneerd. Begin september werd zijn patentaanvraag voor een oplossing voor de diefstal via zelfscan toegekend voor Nederland. Zijn achtergrond in chemie en psychologie en zijn ervaring als internationaal research guidance manager bij Unilever R&D, bracht hem tot de oplossing: een innovatieve, tweevoudige productauthenticatiemethode die een QR-code combineert met een zogeheten RFID-tag. De nieuwe QR-code wordt in 2027 verplicht ingevoerd en RFID-tags worden al in een deel van de retail, bijvoorbeeld in kleding, gebruikt.
Tweevoudige controle
“Het principe werkt als tweefactorauthenticatie. Als je een tweevoudige controle hebt, wordt het systeem eigenlijk waterdicht”, zegt Barzilaij tegen Levensmiddelenkrant . “Als een klant met zijn of haar mandje of winkelwagen bij de zelfscan komt, worden de RFID-tags automatisch ingelezen. De klant merkt daar niets van. De klant scant vervolgens alle producten in de zelfscan of laat de handscanner uitlezen. Het systeem vergelijkt beide systemen en checkt of ze hetzelfde aangeven. Als dat niet zo is, krijgt de klant aanwijzingen om te corrigeren. Pas als het klopt, kan de klant de winkel door het poortje verlaten”, legt Barzilaij uit. “Het voordeel is dat de controle direct tijdens het afrekenproces wordt gedaan en niet achteraf met steekproeven die veel ergernis opwekken.”
Contact met supermarkten
De oud-Unileverman heeft de aanvragen voor het octrooi uit eigen zak betaald om zijn intellectueel eigendom te beschermen. Het is tenslotte zijn idee om de twee technieken te combineren. Hij heeft geen ambitie om een eigen bedrijf op te zetten voor de implementatie. Ondertussen heeft hij contact gezocht met een aantal supermarktketens, zonder veel resultaat overigens, vertelt Barzilaij. “Ik ben bij Jumbo begonnen, en ik heb echt de moeite gedaan om op ceo-niveau binnen te komen. Uit het verleden weet ik ongeveer hoe je dat moet doen, maar dat wordt steeds lastiger.” Van Jumbo heeft hij geen enkele reactie gekregen.
Ook Albert Heijn stond op zijn lijstje. “Ik heb een kort briefje geschreven aan ceo Margaret Versteden, die inmiddels binnen Ahold Delhaize alweer een andere functie krijgt. Ik dacht dat ik daar ook niets meer van zou horen. Toch kreeg ik een briefje van de directiesecretaresse dat het erg op prijs werd gesteld dat ik meedacht. Als beloning kreeg ik een waardebon van 25 euro om in een van de AH-winkels te besteden”, vertelt hij lachend.
Zorgen
Desondanks maakt hij zich zorgen. “Dan denk ik: hebben jullie eigenlijk wel zakelijk of inhoudelijk naar het idee gekeken? Dat is waar ik mij druk om maak. Ik weet uit mijn oude functie hoe moeilijk het is om nieuwe ideeën naar de markt te brengen. Hoe lastig het is om een weg die je ingeslagen bent en waar je van weet dat je daar niet moet zijn, te stoppen. Het andere is dat ze wel erg gemakkelijk hun verliezen kunnen afschrijven en doorberekenen in de prijzen. Hun accountant zou hen er toch op moeten wijzen dat dit niet zo door kan gaan.”
Naast het enorme bedrag aan derving door winkeldiefstal, speelt voor Barzilaij ook de groeiende ergernis van klanten mee bij de controles. Door een misschien onschuldig foutje wordt een klant meteen aangezien voor winkeldief en volgt er een winkelverbod en een rekening van 242 euro als schadevergoeding. “Ik hoor steeds vaker dat mensen liever in de rij bij de ene overgebleven kassa gaan staan, dan via de zelfscan af te rekenen en misschien een steekproefcontrole te krijgen. Dan schiet je je doel als supermarkt voorbij.”
Redelijke beloning
Ondanks dat de supermarkten niet thuis geven, krijgen ze in de nabije toekomst toch te maken met de vinding van Barzilaij. Dat komt op het moment dat ze een dubbele controle willen invoeren bij de zelfscankassa’s die in zijn patent is opgenomen. Dan zullen ze toch een fee moeten betalen.
“Gezien het bedrag dat nu met derving is gemoeid, zal dat wel een redelijk beloning moeten zijn. Die moet in verhouding staan tot de winst die het de winkels oplevert”, besluit de oud-Unileverman.
Dit artikel verscheen eerder in Levensmiddelenkrant. Abonneren? Klik hier.
