Er bestaat een aandoening die niet in de DSM staat, maar wel in de agenda: Rushing Woman’s Syndrome . Geen officiële diagnose, maar vraag het aan ongeveer elke werkende vrouw en je krijgt een herkenningsknik.
Volgens een internationaal onderzoek van Deloitte uit 2023 ervaart bijna 50% van de werkende vrouwen structurele stress en meer dan een derde voelt zich constant overbelast.
De term Rushing Woman’s Syndrome werd populair gemaakt door de Australische arts Libby Weaver, die beschrijft hoe vrouwen voortdurend in een soort interne sprint leven. Weaver geeft aan hoe voortdurende tijdsdruk het lichaam in een langdurige fight-or-flight -toestand kan houden. Dat betekent: verhoogde cortisolspiegels, vermoeidheid, slechter herstel en concentratieproblemen. Ander onderzoek (van Gallup) laat zien dat werkende vrouwen wereldwijd gemiddeld meer dagelijkse stress rapporteren dan mannen.
Veel vrouwen combineren betaald werk met een groot aandeel van het huishouden en zorgtaken. Volgens data van OECD besteden vrouwen in ontwikkelde landen gemiddeld ongeveer vier uur per dag aan onbetaalde zorg en huishoudwerk, tegenover ongeveer twee tot tweeënhalf uur voor mannen. Het gevolg: na een werkdag begint er vaak nog een tweede. Het is een soort logistieke puzzel waar zelfs een luchtverkeersleider zenuwachtig van zou worden.
Er zijn verschillende oorzaken. Neem de mentale last: naast het uitvoeren van taken is er ook het mentaal organiseren ervan: afspraken plannen, boodschappen onthouden, schoolactiviteiten regelen, verjaardagen bijhouden. Studies van Eurofound tonen dat vrouwen vaker verantwoordelijk zijn voor planning en coördinatie van gezinstaken, zelfs wanneer partners het praktische werk delen. Deze continue achtergrondplanning houdt het stresssysteem actief.
Ook de permanente digitale bereikbaarheid speelt een rol. Sinds smartphones en werkplatforms zoals Microsoft Outlook en Slack is werk vaak altijd aanwezig. De grens tussen werk en privé vervaagt daardoor.
Dan is daar ook nog het superwoman-ideaal. Cultureel is de verwachting ontstaan dat vrouwen succesvol moeten zijn in meerdere rollen tegelijk: carrière, gezin, sociale relaties, gezondheid en uiterlijk en natuurlijk ook nog optimale persoonlijke ontwikkeling. Media en sociale platforms versterken dit beeld. Volgens studies naar sociale vergelijking (zoals van American Psychological Association) kan voortdurende blootstelling aan ideale levensstijlen gevoelens van tijdgebrek en prestatiedruk versterken.
Het ironische is dat dit alles vaak wordt gelinkt aan succesvol zijn. Druk zijn is tegenwoordig een statussymbool, alsof een volle agenda een soort LinkedIn-medaille is. Wie zegt dat ze rustig heeft ontbeten en daarna een boek heeft gelezen, wekt eerder argwaan dan bewondering.
Maar ergens begint het te wringen. Want een mens is geen smartphone-app die permanent op de achtergrond kan draaien. Zelfs iPhones krijgen updates en moeten soms opnieuw opstarten. Het lichaam ook – alleen verschijnt er geen vriendelijk pop-upvenster dat zegt: “Je stressniveau is hoog. Wil je nu herstarten?”
Misschien is de echte revolutie dus niet nog efficiënter plannen. Misschien is het gewoon af en toe… niet rennen. Al is dat natuurlijk lastig wanneer je agenda zelfs je ontspanning al heeft ingepland — woensdag 19.30 uur: bootcamp, dus haast je een beetje.
De echte oplossingen zijn meestal structureel taken eerlijker verdelen, grenzen stellen aan werkbereikbaarheid, dagelijkse herstelmomenten invoeren en je verwachtingen realistischer maken. Of, eenvoudig gezegd: niet harder rennen, maar de loopband langzamer zetten. Maar ja, wie heeft daar tijd voor?
Dit artikel verscheen eerder in Levensmiddelenkrant. Abonneren? Klik hier.
