NIEUWVEEN – Het Nederlandse kaaslandschap verandert. Waar buitenlandse kaas vroeger vooral bestond uit een stukje roombrie of een puntje Roquefort, zoekt de consument tegenwoordig steeds nadrukkelijker naar authenticiteit, herkomst en nieuwe smaakbelevingen. Ingeborg van den Heuvel, voorzitter van het Nederlands Kaasgilde – officieel Guilde des Maîtres Fromagers aux Pays-Bas – vertelt waarom die ontwikkeling de afgelopen jaren in een stroomversnelling is geraakt.
“Consumenten reizen meer, zien meer op social media en nemen smaken uit het buitenland mee naar huis”, vertelt de voorzitter. “Ze komen terug uit het buitenland en vragen dan in de winkel of ze daar die kaas ook hebben.”
Behoefte aan meer kennis
Het Kaasgilde bestaat inmiddels 34 jaar en telt bijna honderd leden. Oorspronkelijk werd het opgericht om Franse kaas beter op de kaart te zetten in Nederland, in een tijd waarin het assortiment beperkt was en de kennis schaars. “Buitenlandse kaas was toen een ingewikkelde artikelgroep. Vakmensen zagen behoefte aan meer kennis over gebruiksmomenten, herkomst, presentatie en originaliteit. Niet zozeer over merken, maar over de producten zelf”, legt Van den Heuvel uit.
Het Kaasgilde begon met de focus op Franse kaas, maar groeide later uit tot een bredere organisatie rondom allerhande buitenlandse kazen. Kennisdeling staat centraal en het gilde wil nadrukkelijk geen commerciële organisatie zijn. “Onze leden zijn werkzaam bij groothandels, importeurs, horeca, foodservice, affineurs en detaillisten die soms concurrenten zijn. We vinden elkaar juist in het gezamenlijke belang: buitenlandse kaas in Nederland beter en verder promoten.” Lid worden kan niet zomaar. “Je meldt je niet aan, je wordt gevraagd. Je moet echt een trackrecord hebben in buitenlandse kaas en ook iets kunnen betekenen voor de club.”
Jongere generatie
Waar het Kaasgilde vroeger vooral bekendstond als traditionele herenclub, werkt de organisatie bewust aan verjonging. “We zijn de afgelopen zes jaar actief bezig geweest om de ‘oude mannenclub’ om te vormen naar een organisatie met meer vrouwen én een lagere gemiddelde leeftijd.” Daarom organiseert het gilde naast bijeenkomsten en bedrijfsbezoeken ook opleidingen en wedstrijden, zoals het BKKC, een jaarlijkse kaaskeurwedstrijd voor iedereen die met kaas werkt. Sinds enkele jaren is er ook de Young Talent Award. “Als je minder dan twee jaar werkzaam bent met buitenlandse kaas, mag je meedoen. Het is belangrijk om de jongere generatie erbij te betrekken.” Het merendeel van de nieuwe leden is inmiddels onder de veertig.
Beleving
Hoewel buitenlandse kaas steeds populairder wordt, blijft Hollandse kaas de basis van de markt. “Hollandse kaas is en blijft het volumeartikel. Daar wordt de omzet gemaakt. Buitenlandse kaas is het specialistische assortiment ernaast, beide assortimenten versterken elkaar.” Toch ziet ze de vraag veranderen. Vooral consumenten die zoeken naar authentieke producten zorgen voor groei. Daarbij draait het steeds meer om beleving en toegevoegde waarde. “Buitenlandse kaas zorgt voor extra variatie binnen bestaande concepten zoals borrelplanken, tapas en shared dining. Consumenten waarderen het om naast vertrouwde kazen ook nieuwe smaken te ontdekken”, zegt ze. “Ook warme kaasconcepten winnen terrein, denk aan gesmolten camembert met dips en kruiden in de horeca.”
Hardlopers
Welke buitenlandse kazen momenteel het hardst groeien? Volgens het Kaasgilde vooral toegankelijkere soorten. “Denk aan buffelmozzarella, burrata’s en halloumi van hoge kwaliteit”, zegt Van den Heuvel. “Niet meteen de meest uitgesproken smaken, maar wel producten die breed toepasbaar zijn.” Ook Zwitserse raclettevarianten en Spaanse kazen winnen aan populariteit, waaronder bergkazen en manchego-achtige soorten.
Het Kaasgilde onderhoudt directe contacten met promotiebureaus en producenten uit onder meer Spanje, Zwitserland, Engeland en Ierland. “Wij brengen nieuwe kazen onder de aandacht bij onze leden. Via proeverijen en demonstraties ontstaat interesse. Zo ontdekken onze leden welke producten bij hun klanten passen.”
Beeldtaal
Het Kaasgilde merkt dat de moderne kaasconsument niet alleen avontuurlijker is, maar ook beter geïnformeerd. Waar klanten vroeger vooral vertrouwden op het advies van de specialist, komen ze nu steeds gerichter binnen. Social media spelen daarbij een grote rol. Foto’s, video’s en foodtrends maken buitenlandse kaas toegankelijker dan ooit. “Met een filmpje kun je snel uitleggen wat een specifieke buitenlandse kaas bijzonder maakt. Dat helpt enorm. Daarbij willen mensen steeds vaker het echte verhaal achter een product weten.”
Kansen én uitdagingen
Supermarkten spelen een belangrijke rol in het volume buitenlandse kaas. Het assortiment wordt breder en toegankelijker, waardoor steeds meer consumenten kennismaken met internationale kaasspecialiteiten. Bij de kaasspeciaalzaak vinden consumenten inspiratie, trends en advies, en de supermarkt volgt die ontwikkelingen steeds vaker in assortiment en presentatie. Volgens de voorzitter ligt er voor supermarkten vooral een kans in verdere verdieping van productkennis en storytelling rondom buitenlandse kaas. “Deze categorie vraagt om uitleg en beleving. Consumenten willen niet alleen weten wat ze kopen, maar ook waar een kaas vandaan komt, hoe hij wordt gemaakt en hoe je hem het beste serveert.”
Daar ziet ze ook een belangrijke rol voor importeurs en leveranciers. “Importeurs kunnen retailers en hun medewerkers ondersteunen met kennis, rijpingsadvies, presentatiemogelijkheden en achtergrondinformatie. Daarmee help je winkels en consumenten om de kwaliteit en het verhaal achter het product beter te beleven.”
Kaasconsumptie verschuift
Volgens het Kaasgilde groeit de totale kaasconsumptie nog steeds, maar verandert vooral de verdeling tussen kaassoorten. “Vroeger ging er misschien een kilo extra belegen per week doorheen. Nu verschuift een deel daarvan naar buitenlandse kaas, bijvoorbeeld voor borrelplanken of gerechten.”
Dat betekent niet dat Hollandse kaas terrein verliest als basisproduct. “Hollandse kaas blijft het fundament”, benadrukt ze. “Maar buitenlandse kaas trekt wel extra consumenten aan, mits je het goed doet.” Juist daarin ziet het Kaasgilde zijn belangrijkste taak: kennis delen, vakmanschap stimuleren en zorgen dat buitenlandse kaas in Nederland verder door kan groeien. “Wie het goed begrijpt en zijn klanten opvoedt, maakt een vollere kaasklant.”
Multifunctionaliteit van kaas
Kijkt het Kaasgilde vooruit, dan verwacht de voorzitter dat vooral multifunctionele kazen verder zullen groeien, zoals halloumi. “Je kunt het gebruiken op de barbecue, in mediterrane gerechten of als gemaksproduct.”
Ook premiumproducten en bergkazen ziet ze opkomen in Nederland. “Kazen worden meer en meer op locatie versneden, verpakt en voorzien van een goed etiket. Daarna komen ze vrijwel direct naar Nederland. Dat maakt het toegankelijker en het sluit aan op de veranderende consument.” Door aandacht in kookprogramma’s, publicaties, sociale media en foodconcepten komen consumenten steeds vaker in aanraking met nieuwe smaken en toepassingen, wat de nieuwsgierigheid aanwakkert.
Storytelling
Tot slot heeft Van den Heuvel een duidelijke boodschap voor retailers, specialisten en supermarktondernemers die willen groeien in buitenlandse kaas: investeer in kennis en storytelling. “Zorg dat je weet waar je het over hebt. En draag die kennis ook uit, liefst persoonlijk. Dat blijft beter hangen bij klanten. Klanten willen geïnspireerd worden, zoeken een ervaring en vertrouwen dat wat zij kiezen ook goed is.” Daarom blijft vakkennis volgens het Kaasgilde essentieel, juist in een markt die steeds internationaler en specialistischer wordt. “Volgend jaar vieren we ons 35-jarig jubileum; een mooi moment om te benadrukken hoe samenwerking de sector verder helpt”, besluit ze.
Dit artikel verscheen eerder in Levensmiddelenkrant. Abonneren? Klik hier.
