Ceo HAK: ‘De keten moet drastisch veranderen’

GIESSEN – Het is geen kleine ambitie van HAK om het groenste groentebedrijf van Noordwest-Europa te worden. “Het probleem is dat de bodem is uitgeput door op niet-duurzame wijze te telen met massaproductie voor exportmarkten. Daardoor is groeien op schaal niet haalbaar. We moeten samen met ketenpartners baanbrekende veranderingen doorvoeren.”

Dat zegt Timo Hoogeboom, ceo van HAK, in een interview met Levensmiddelenkrant. De groentefabrikant heeft haar eerste maatschappelijke impact rapport uitgebracht, waarin gezondheid & consumptie en teelt & productie centraal staat. “We zijn vier jaar geleden gestart met de ambitie om het groenste groentebedrijf van Noordwest-Europa te worden en dit rapport past in onze doelstellingen. Er is weinig tot geen consumptiegroei te zien in de categorie groenten en fruit. Met een naamsbekendheid van 98 procent is HAK de partij om impact te maken.”

Bewustzijn
Binnen het speerpunt gezondheid & consumptie heeft de groentefabrikant gekeken naar hoe het assortiment de consument helpt met gezonde keuzes maken. “Jarenlang is er te weinig groenten gegeten en wat er werd gegeten kwam regelmatig van ver en had een lange prijs. We zien dat consumenten zich meer bewust zijn van waar voedsel vandaan komt en dat past in de strategie van HAK. Wij werken waar mogelijk alleen samen met telers binnen een straal van 125km van de fabriek.” HAK heeft binnen haar assortiment het onderscheid gemaakt tussen potten en stazakken. Met die eerste variant spreekt de fabrikant een 45+ doelgroep aan die groot geworden is met de potten van HAK. Aan de andere kant spreken de stazakken juist jongeren aan. “Meer gemak en peulvruchten past bij deze doelgroep. Daarnaast helpt het consumenten in de transitie naar een hoger aandeel groenten en peulvruchten in hun bestaande gerechten. Ze zijn nu eenmaal gewoontedieren en we geven ze een duwtje in de rug naar hetzelfde gerecht, maar dan net anders. Denk aan onze Italiaanse Bolognese met linzen of de Chili sin Carne zonder vlees. Het zijn kleine stappen, maar uiteindelijk zorgt het ervoor dat de consument maaltijden op tafel zet met meer groenten, bonen en bestaande uit 100 procent natuurlijke ingrediënten en zo min mogelijk tot geen zout en suiker.”

Een andere manier om consumenten te helpen in hun groenteconsumptie is voedselvoorlichting, aldus Hoogeboom. Hij benadrukt dat het niet werkt om aan te geven dat je bepaalde producten niet mag en dat via een belerende boodschap te verkondigen. “Het is juist een kunst om binnen bestaande patronen consumenten aan de hand te nemen zonder dat ze het gevoel hebben dan hen iets wordt opgelegd. Dat doet HAK in samenwerking met retailers, want hoe stimuleer je de consument om voor peulvruchten te gaan? Dat is een psychologisch verhaal dat te maken heeft met hoe het aanbod en promotiebeleid eruitziet. Je kunt er dan aan denken om het gehele groente- en peulvruchtenassortiment gelijk bij binnenkomst in de winkel te presenteren, dus zowel vers als conserveren en diepvries.”

Meer waarde
In het verlengde hiervan is HAK in september 2019 gestart met de Nutri-Score, het nieuwe voedselkeuzelogo. Om voor het hele assortiment groenten en peulvruchten tot een score A te komen heeft de fabrikant in de afgelopen jaren stapsgewijs minder suiker en zout aan de producten toegevoegd. Deze maand kan de vlag uit, want alle artikelen van HAK zijn inmiddels voorzien van een Nutri-Score A. “Voor wat betreft de teelt zijn we er nog niet. Massaproductie voor exportmarkten met niet-duurzame methodes heeft de bodem uitgeput en het zorgt bij de telers voor een onhoudbaar verdienmodel. Nog meer groeien in volume is niet de oplossing. We moeten toewerken naar minder productie met meer waarde. Als HAK hebben we met telers gekeken naar de mogelijkheid om biologisch te telen, maar zijn gestuit op problemen met beschikbaarheid en kwaliteit. Gezien onze benodigde hoeveelheid is dat lastig om op korte termijn te realiseren.

Kringloop
Een duurzame oplossing die op korte termijn haalbaar is, is On the Way to PlanetProof. Als het gaat over de combinatie tussen verduurzaming, grootschalige lokale teelt en opbrengstzekerheid is dit het meest optimale systeem. De drie aspecten zijn noodzakelijk voor de grote hoeveelheden groenten en peulvruchten die we bij HAK nodig hebben. Dit keurmerk vraagt wel de nodige extra inspanningen van telers. Ze moeten aan 36 bovenwettelijke eisen voldoen en daar bovenop nog bonuspunten verdienen “We zijn begonnen met rode kool in 2019 en spinazie in 2020 en telkens komen er nieuwe producten bij die zijn gecertificeerd. In 2021 moeten alle Hollandse zomer- en wintergroenten én peulvruchten gecertificeerd zijn. Bij rode kool waren de meerkosten 10 procent en bij spinazie 30 procent, maar die hebben wij betaald en zullen dat ook voor de andere groenten en peulvruchten doen. Dit is ook nodig om het voor telers haalbaar te maken en te verduurzamen. Ze kunnen niet vergroenen als ze in het rood staan. Aan de andere kant is het wel de vraag of de consument bereid is om een paar centen extra te betalen. Dat is het risico, maar we denken dat de consument ontvankelijker dan ooit is voor duurzamere lokale producten.” Binnen het speerpunt teelt & productie staat ook kringloop telen hoog op de agenda bij HAK. “Dat betekent dat we reststromen hergebruiken door het bijvoorbeeld ter beschikking te stellen voor de productie van veevoer. Inmiddels gebeurt dat met 99,1 procent van de reststromen. Ons doel is om dat naar 100 procent te brengen”, benadrukt Hoogeboom.  

Bron: Levensmiddelenkrant