Column: Weer 'n stapje terug in de supermarkt!

De retail en dus ook de supermarkt is afhankelijk van de verdere ontwikkeling en bestrijding van het coronavirus. Ondanks de huidige situatie groeit de totale omzet in de detailhandel in 2020 volgens ING met circa 4 procent. Dat is een plus van 4,5 miljard euro!

Aan deze groei dragen de pure webwinkels bijna 3 miljard euro bij en de foodretail ruim 2,5 miljard euro. De non-foodsector krimpt derhalve per saldo met ruim 1 miljard euro. In 2021 zal de omzetgroei dalen tot circa 1 procent. Deze daling is het gevolg van afnemende consumentenuitgaven door een te verwachte recessie.

De groei van de omzet in de detailhandel pakt in 2020 nog hoger uit dan begin dit jaar werd verwacht. Voor de supermarkt kan de groei zelfs uitkomen op 6,5 procent. Nog nooit werd er zoveel omzet gedraaid als aan het begin van de eerste coronagolf, toen consumenten massaal boodschappen insloegen. Ook in de periode daarna zorgde onder andere de sluiting van de horeca voor flink hogere omzetten. De totale omzet van supermarkten en foodspeciaalzaken neemt in 2020 naar verwachting met ruim 2,5 miljard euro toe tot circa 46 miljard euro. Maar de sterke groei van de eerste helft van 2020 blijft in het tweede deel van dit jaar achterwege. Door de oplopende werkloosheid gaan steeds meer consumenten prijsbewuster boodschappen doen.

De toenemende omzet zorgt vast voor een goed gevoel bij supermarktondernemers. Maar voor mij als consument is het funshoppen verandert in runshoppen. Zelf vond ik boodschappen doen op de vrijdagmiddag na werk altijd een momentje van ontspanning. Na een week hard werken, even rustig rondwaren door de gangpaden van de supermarkt om alle weekboodschappen bij elkaar te verzamelen.
En toen kwam corona. De eerste weken met lege schappen tot gevolg.

Maar ook veel andere veranderingen. Mijn shopmoment paste ik aan naar de vroege vrijdagochtend gezien de rust in de winkel op dat moment. Bij de ingang was het soms in de rij wachten op een schoongemaakte winkelwagen. Tijdens het winkelen continu de anderhalve meter afstand waarborgen, met soms vervelende wachtmomenten voor de schappen tot gevolg. Artikelen die lange tijd nog niet verkrijgbaar waren. En natuurlijk de plastic spatschermen en anderhalve-meter-tape bij de kassa’s. Er heerste een toch wat naargeestige, soms zelfs agressieve sfeer. En tegelijkertijd toch ook een saamhorigheidsgevoel: we zorgen met elkaar dat we het virus eronder krijgen.

In de loop van de weken veranderde dat beeld stukje bij stukje. Geen personeel meer bij de ingang voor de toegangscontrole. Als je geluk had een fles schoonmaakmiddel en papier voor het reinigen van je winkelwagentje. Weer vollere schappen en weg die anderhalvemeterdiscipline! Maar de nieuwe manier van boodschappen doen is gebleven. Gehaast en met een ander gevoel, van fun naar runshoppen. Het boodschappen doen ervaar ik nog steeds niet als een prettige belevenis.

Inmiddels zijn de touwtjes weer strakker aangetrokken. We gaan terug naar toegangscontrole, reiniging van winkelwagentjes, anderhalve meter afstand houden in de winkel, het dragen van mondkapjes, etc. Online je boodschappen doen kan een alternatief zijn om dit alles te vermijden. Dat veel consumenten deze keuze maken is terug te zien in de cijfers. De groei van online boodschappen doen was de afgelopen periode +40 procent tot +50 procent. Die toename had nog veel hoger kunnen liggen als er meer capaciteit was geweest. Online boodschappen doen is nog niet echt mijn ding. Ik hou het vooralsnog bij mijn wekelijkse bezoek aan de winkel. Maar ik ben benieuwd wanneer ik kan zeggen dat ik ook weer met plezier mijn boodschappen doe.

Tot slot richt ik mij graag tot het supermarkpersoneel, voor wie ik enorme bewondering heb. Wat ik één keer per week ervaar, moeten zij dagelijks ondervinden. En dat zal nog wel een tijdje duren. Chapeau!

Dirk Mulder is sector banker Trade, Retail & Automotive bij ING