Erik Hemmes: ‘Supers focussen in 2020 op zakelijke markt, horeca en online’

NIEUWVEEN - De retailbranche is druk met de feestdagen en de laatste weken van het jaar. Een mooi moment voor retailadviseur Erik Hemmes om een terug te kijken op het afgelopen jaar en alvast een blik te werpen op 2020. Gemak, snelheid en overnames zijn de kernwoorden van zijn verhaal.

“Voordat ik een blik kan werpen op volgend jaar, is het goed om eerst terug te kijken naar alle ontwikkelingen van het afgelopen jaar”, begint Hemmes. “We begonnen het jaar natuurlijk met de invoering van de btw-verhoging van 6 procent naar 9 procent. Dit zien we waarschijnlijk ook terug in de omzetgroei van alle supermarkten aan het eind van het jaar, maar kanttekening daarbij is dan dat het puur gaat om de euro’s die consumenten meer zijn gaan betalen in plaats van volumegroei.” Hemmes verwacht dat de supermarktomzet (inclusief online) uitkomt op rond de 40 miljard euro. Hij is van mening dat dit mager is. “We zien een toenemend aantal producten op de markt komen die van toegevoegde waarde zijn en inspelen op de wensen en behoeften van de consument. Denk daarbij aan veel kant-en-klaarproducten, want de consument wil gemak en snelheid. Dit zien we dus terug in het assortiment, maar met een minimale omzetgroei.”

Jumbo
Na de overname van Emté in 2018 stond ook afgelopen jaar weer in het teken van overnames en gesprekken. “De grootste ontwikkeling op dit gebied is dat Jumbo zich opnieuw heeft gestort op de overname van een kleine supermarktketen. In de zomer maakte het familiebedrijf bekend Agrimarkt over te nemen. Dit was een coöperatie en deze overname had wat mij betreft ook 5 jaar geleden gekund. Daarnaast hebben we de gesprekken van Boni en Nettorama op de voet gevolgd, wat op zich geen onlogische samenwerking zou zijn”, zegt Hemmes. Toch hebben ze het niet voor elkaar gekregen. Hemmes is van mening dat Nettorama best Boni had kunnen overnemen of dat beide zouden gaan samenwerken. Een gerucht volgens Hemmes is dat Jumbo en Plus met elkaar in gesprek zijn geweest. “Door deze overname zou Jumbo een marktaandeel krijgen dat vergelijkbaar is met dat van Superunie. Ik heb van diverse Plus-ondernemers gehoord dat ze het helemaal niet erg zouden vinden om onder de vlag van Jumbo verder te gaan.” De meest recente samenwerking heeft wederom met Jumbo te maken, namelijk dat de keten de handen ineenslaat met Hema. “Eerder was Hema in gesprek met Albert Heijn; het is niet bekend waarom dit mis is gelopen. Wel weet ik dat de familie van Eerd en de eigenaar van Hema, Marcel Boekhoorn, elkaar kennen.”

Een aantal ontwikkelingen van 2019 zullen we in 2020 ook gaan zien, zoals het vestigen van supermarkten langs de snelweg. “Het is niet ongebruikelijk om hier nadruk op te leggen als retailer. Het is een slimme manier om consumenten op elk moment van de dag en op elke locatie te kunnen voorzien van dagelijkse boodschappen.” Hemmes noemt als voorbeeld Spar express dat in sneltreinvaart aan het uitbreiden is, ook in binnensteden. Daar is Jumbo eveneens bezig om het City-concept verder uit te rollen. “Daarnaast heeft Albert Heijn onlangs een digitale winkel als pilot bij Schiphol geplaatst en dat is hun manier om te laten zien dat ze actief zijn en naar alle ontwikkelingen kijken op het gebied van gemakswinkels”, vertelt Hemmes.

Zakelijke markt
IRI denkt dat de supermarktomzet in 2020 met 4,7 procent stijgt. Hemmes is daar neutraal in en wil eerst zien hoe de retailers dit gaan aanpakken. Wat hij wel voorziet voor volgend jaar is dat de hele branche nog professioneler wordt. “Na de overname van Emté zijn er met name grote supermarktketens overgebleven en dat zorgt voor een strijd om de omzet. Er wordt veel geïnvesteerd in bijvoorbeeld nieuwe systemen, maar aan de andere kant wil je wel groeien. In de praktijk zullen we zien dat horeca, online en de zakenwereld hier oplossingen kunnen bieden.” Hemmes noemt Albert Heijn als voorbeeld die al jaren in de zakelijke markt zit en daar boodschappen bezorgt. “Als je daar actief bent, zet je een druk op de groothandel”, stelt hij. Volgens Hemmes komen de klanten van groothandels niet alleen voor hun bedrijf, maar ook voor eigen gebruik. “Zo’n 30 procent van de omzet is bedoeld voor eigen consumptie. Dit is een strijd die in 2020 belangrijk is om in de gaten te houden.”

Winstgevendheid
Hoewel de opkomst van kleinere gemakswinkels toeneemt, ziet Hemmes ook succes in steeds grotere winkels. “Het is allebei belangrijk. De grote supermarkten bieden beleving, maar de kleine winkels in de stad zijn een manier om dicht bij de consument te komen en hen te helpen bij de vergeten boodschappen of bepaalde momenten”, legt Hemmes uit.De openingstijden zijn daarbij ook belangrijk, vindt de retaildeskundige. Regionaal kan de jaaromzet 8 tot 10 procent stijgen door op zondag de deuren te openen, aldus Hemmes. “Over de winstgevendheid van de Nederlandse supermarkten hoeven we ons geen zorgen te maken in ieder geval. Geen enkele formule draait verlies. Dat is goed om te constateren.”

Voor de lange termijn vraagt Hemmes zich af hoe de toekomst van Jumbo eruit ziet. “Gaat Jumbo door als familiebedrijf vraag ik mij af. Laten we zeggen dat Frits en Colette van Eerd nog tien jaar doorgaan. Zijn er kinderen die het bedrijf overnemen of gaat het naar de beurs? Dan kunnen ze door met onroerend goed. Dat zien we sowieso in de branche veel bij multifranchisers. Die investeren fors in onroerend goed en blijven dat uitbreiden. Daar verdienen ze miljoenen mee. Dat maakt franchise zo bijzonder, want de groei stagneert niet.”

Concurrentie
De professionalisering die Hemmes eerder benoemde, ziet hij ook terug bij multiculturele winkels. “Neem bijvoorbeeld Tanger en Amazing Oriental. Langzaam gaan zij zich professionaliseren en dat resulteert in een groei van buitenlandse winkels.” Hemmes is verder benieuwd naar hoe de winkels van ketens als Action, Big Bazar en Hema het in de komende jaren gaan doen. “Deze formules zijn concurrerend voor supermarkten, want je haalt daar producten voor een lagere prijs. Dat is aantrekkelijk voor de consument.” Hemmes vat kort samen dat het belangrijk is om de ontwikkelingen van afgelopen jaar in de gaten te houden, want die zullen ook in 2020 doorzetten. “Gemakswinkels, grote supermarkten voor beleving en natuurlijk Jumbo die al flink bezig is geweest met overnames. De branche zit niet stil.”

Bron: Levensmiddelenkrant