Boeren en telers hebben behoefte aan nauwere samenwerking en langetermijnafspraken

Jumbo trots op land- en tuinbouwproducten van Nederlandse bodem

VEGHEL - Waar lopen boeren en telers tegen aan in de samenwerking binnen de keten? En welke kansen zien zij en hoe zien zij het liefst de toekomstige samenwerking? Dat zijn enkele belangrijke thema’s die aan bod zijn gekomen tijdens een van de zes tafelsessies die Jumbo onlangs heeft georganiseerd met Nederlandse (biologische) fruittelers, melkveehouders, varkenshouders, pluimveehouders en groentetelers. Olaf de Boer, directeur Commercie bij Jumbo, gaat in op de inhoud van de tafelsessies, de bevindingen en de volgende stappen.

Wat hebben jullie de afgelopen jaren gedaan op het gebied van innovatie, verduurzaming en de relatie met boeren?
“Afgelopen jaren zijn wij met verschillende initiatieven op dit gebied gekomen. Allereerst het in 2014 gestarte partnerschap met vaste Nederlandse leveranciers in de pluimveehouderij ten behoeve van de diervriendelijkere Nieuwe Standaard Kip (NSK) van Jumbo. Jumbo grijpt haar voorsprong met diervriendelijkere Nieuwe Standaard Kip (NSK) aan om in 2023 volledig over te stappen op scharrelkip met het Beter Leven-keurmerk van de Dierenbescherming. Met de ervaringen die zijn opgedaan met NSK heeft Jumbo een sterke basis gelegd voor een relatief makkelijke overgang naar de eisen van dit bekende keurmerk. Sinds 2014 geldt NSK als diervriendelijk alternatief voor de zogeheten plofkip. Samen met de pluimveehouders die NSK met succes op de kaart hebben gezet, willen we nu de volgende stap zetten. Het tweede voorbeeld is de introductie van zuivel met 1 ster Beter Leven keurmerk in 2019 samen met vaste Nederlandse leveranciers in de melkveehouderij. We zijn tot nu toe de enige supermarktketen die voldoet aan de criteria op het gebied van dierenwelzijn en natuurbehoud die de Dierenbescherming aan het keurmerk stelt.”

Onlangs hebben jullie tafelsessies gehad met boeren en telers. Hoe zagen deze bijeenkomsten er precies uit?
“De zes sessies vonden allemaal plaats in juni en juli 2021. Bewust is ervoor gekozen om de sessies sectorgewijs te organiseren. Zo hebben we tafelsessies gehad met achtereenvolgens Nederlandse (biologische) fruittelers, melkveehouders, varkenshouders, pluimveehouders en groentetelers van wie Jumbo verse producten in haar schappen heeft liggen. De relevante landbouworganisaties, die de belangen van Nederlandse boeren en tuinders behartigen, waren nauw betrokken bij iedere sessie. Door deze aanpak ontstond de mogelijkheid om specifieke uitdagingen per sector te bespreken. In een open, ongedwongen sfeer zijn ideeën uitgewisseld over het toekomstbestendiger maken van de voedselketen. Namens Jumbo namen deel Cees van Vliet (coo) en Jumbo-collega’s van de afdelingen inkoop, mvo en assortimentsmanagement."

Welke thema’s kwamen allemaal aan bod?
“Dat zijn er meerdere. Als eerste de toekomstgerichte samenwerking in de keten. Dan gaat het om de inventarisatie van de grootste uitdagingen en kansen voor de toekomst. Wat kan samenwerking de partijen brengen om kansen te verzilveren en uitdagingen het hoofd te bieden? Welke rol kan Jumbo spelen in de samenwerking? Door de uitdagingen en kansen te kennen in de gehele keten, kunnen we verder verduurzamen en innoveren. Een tweede onderwerp was hoe we in de samenwerking kunnen werken aan verbeteringen op het gebied van dier en milieu en tegelijkertijd zorgen voor een gezond verdienmodel voor de boer. Wat hebben we van elkaar nodig om dat te realiseren? Concreet geformuleerd: op welke aspecten kunnen we gezamenlijk stappen zetten om meerwaarde te creëren in de Jumbo-voedselketen? En als laatste hebben we het gehad over hoe we samen de concurrentiepositie van het Nederlandse product verder vergroten. Wat kunnen we doen om nog meer klanten fan te maken van het Nederlandse product? Welke rol kan Jumbo hierin spelen en welke rol is er weggelegd voor telers en andere schakels in de keten?”

Kunnen jullie al enkele bevindingen delen?
“Jumbo ziet het als haar opdracht om de trots op het Nederlandse product nóg meer uit te dragen. Plannen hiervoor zullen komende maanden worden uitgewerkt. Jumbo heeft al aangegeven dat ze nadrukkelijker de unieke kenmerken van Nederlandse land- en tuinbouwproducten – duurzaamheid, kwaliteit, smaak en gezondheid – onder de aandacht wil brengen. We houden met betrekking tot het herkomstbeleid bij de inkoop van producten vast aan het motto: ‘Van dichtbij als het kan, verder weg als het moet’. Zo komt het overgrote deel al van Hollandse bodem; driekwart van het assortiment binnen de productgroepen agf, zuivel, vlees en eieren komt uit eigen land. Dit aandeel zal de komende tijd verder groeien. Om meer stabiliteit in de keten te bewerkstelligen, kiest Jumbo voor nog meer langetermijnrelaties met haar boeren en telers. En als laatste is Jumbo voornemens om samen met de ketenpartners op te trekken in het reguliere overleg met politiek en overheden, bijvoorbeeld ten aanzien van het vergunningenbeleid.”

Wat zijn de volgende stappen?
“Jumbo benut alle bevindingen van de tafelsessies om deze te verwerken in aangescherpte plannen die de komende tijd getoetst worden in verschillende klankbordgroepen met de ketenpartners.”

Wat zijn de behoeften per sector?
“Opvallend was dat tijdens de zes bijeenkomsten gemeenschappelijke wensen en behoeften naar voren kwamen. Nederlandse boeren en telers benadrukken dat zij baat hebben bij een nauwere samenwerking en langetermijnafspraken met grote afnemers. Betrokkenheid en financiële zekerheid vergroten immers de bereidwilligheid om te investeren in duurzaamheid en verdere kwaliteitsverbetering. De specifieke uitdagingen per sector zijn vanzelfsprekend van diverse aard.”

Welke voordelen brengt het met zich mee dat jullie een rol gaan spelen in het reguliere overleg met de politiek en overheden?
“Dit was ook een concrete vraag en wens die kwam vanuit boeren en telers. Neem ook hier weer als voorbeeld de overgang per 2023 naar scharrelkip met het Beter Leven-keurmerk van de Dierenbescherming die Jumbo wil maken met de huidige NSK-pluimveehouders. In relatief korte tijd moeten pluimveehouders gaan voldoen aan de verdergaande voorwaarden op het gebied van dierenwelzijn om de overgang te kunnen realiseren. Jumbo vindt dat ze hier ook een verantwoordelijkheid heeft en draagt graag bij aan het vinden van praktische en effectieve oplossingen waar alle betrokkenen baat bij hebben. Zo zijn er extra vergunningen benodigd in verband met de uitloop naar buiten. We kijken graag samen met de andere partners in de keten en (lokale) overheden hoe we dit proces kunnen bespoedigen.”

Wat is de rol van fabrikanten in dit hele verhaal?
“Voor Jumbo geldt dat elke schakel in de voedselketen waarde toevoegt. We hebben de indruk dat alle partijen de noodzaak onderschrijven om gezamenlijk te werken aan een toekomstbestendigere voedselketen, waarin het verdienvermogen van de Nederlandse land- en tuinbouw de ruimte biedt voor de benodigde investeringen in innovatie en verdere verduurzaming. Naast uitdagingen liggen er ook veel kansen op dit terrein. Hierover zijn we vrijwel dagelijks in gesprek met onze leveranciers.”

Bron: Levensmiddelenkrant