AMSTERDAM – De voedingsmiddelenindustrie is in grote mate nog afhankelijk van aardgas. Dat maakt de sector kwetsbaar door stijgende energieprijzen. Het conflict rond Iran maakt dat zichtbaar, schrijft ABN Amro.
Op de korte termijn heeft de industrie weinig last van de stijgende energieprijzen. De risico’s zijn afgedekt met een mix aan langlopende energiecontracten. De industrie heeft al wel te maken met hogere kosten in wegtransport, containerprijzen en luchtvracht. In het conflict zijn in de Golfregio productie- en transportfaciliteiten beschadigd en daardoor zullen de energieprijzen voor langere tijd hoog blijven. Bij het aflopen van de langlopende energiecontracten zal de voedingsmiddelenindustrie alsnog te maken krijgen met hogere energiekosten.
Dominant
Aardgas is in de voedingsmiddelenindustrie nog steeds de dominante energiebron, met een aandeel van 70%. Er wordt wel geïnvesteerd in alternatieve energiebronnen zoals elektriciteit, maar de transitie loopt achter ten opzichte van de Nederlandse economie als geheel. De voedingsmiddelenindustrie gebruikt aardgas voornamelijk voor stoom- en warmteproductie voor verschillende voedselverwerkings- en reinigingsprocessen. Dat zijn processen die technisch lastig zijn te elektrificeren, zeker als zij gebruikmaken van temperaturen die hoger zijn dan 100 graden Celsius.
Obstakels
Processen die gebruikmaken van lagere temperaturen kunnen relatief goed vervangen worden, maar de beschikbaarheid van alternatieven is zeer beperkt. Bij elektrificatie met een e-boiler of warmtepomp is netcongestie een groot obstakel. Een ander obstakel is de financieringsstructuur. Gemiddeld worden machines pas na tien of twintig jaar vervangen. Duurzamere alternatieven hebben een langere terugverdientijd waarvoor bedrijven afzetgaranties voor langere tijd moeten hebben. In de voedingsmiddelenindustrie worden afzetcontracten vaak voor slechts één of twee jaar afgesloten.
Koppeling
Bedrijven die geïnvesteerd hebben in verduurzaming en elektrificatie hebben volgens ABN Amro een competitief voordeel ten opzichte van bedrijven die dat niet hebben gedaan. Zij gebruiken niet alleen minder energie, maar hebben ook voordeel doordat de koppeling tussen gas- en elektriciteitsprijzen in 2026 minder sterk is dan tijdens de eerdere energiecrisis in 2022. “Dit komt doordat in Europa is geïnvesteerd in de opwek van duurzame energie, energiebesparende technieken en diversificatie van gastoevoer en gasopslag via onder andere LNG. De prijs voor elektriciteit is daardoor fors lager dan voor aardgas. Bedrijven die hebben geëlektrificeerd, weten daarom nu te profiteren van de relatief lagere stroomprijzen”, schrijft de bank.
Bron: Levensmiddelenkrant / Out.of.Home Shops
