iStock-2150534739 Kinderen eten een ijsje voor de kleine kruidenierswinkel in het centrum van Ilpendam. Foto: iStock

Duurdere boodschappen en minder keuze, kleine supermarkten dreigen te verdwijnen

NIEUWVEEN - Het aantal supermarkten in Nederland daalt. Vooral in de kleinste dorpen is sprake van een ware slachting, aldus RTL.nl. Sinds 2012 verdween in dorpen en steden met maximaal 10.000 inwoners 16% van de supermarkten, blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau Locatus.

Kim Schoonman |

Het totale aantal supermarkten in plaatsen tot en met 2500 inwoners daalde in de afgelopen veertien jaar met maar liefst 36%. In dorpen tot 1500 inwoners was zelfs bijna sprake van een halvering. Er zijn 303 plaatsen in Nederland die in 2012 nog wel een supermarkt hadden, maar nu niet meer. Ook in grotere plaatsen zijn er minder supermarkten dan in 2012. In steden en dorpen tot 20.000 inwoners nam het aantal supermarkten met bijna 10% af.

Gepasseerde super
Veel bewoners zien een supermarkt in een kleinere plaats meer voor de ‘vergeten boodschappen’, verklaart Dirk Mulder, supermarktexpert van ING, deze opmerkelijke daling. “Maar daar kan een supermarkt niet van leven.” Volgens hem zijn er in dorpen of steden in de buurt vaak grotere supermarkten, met meer verschillende producten en waarschijnlijk ook nog eens goedkoper. Zeker als het om een Lidl, Aldi of een andere discounter gaat. Dan passeren consumenten in kleinere plaatsen hun lokale supermarkt en rijden ze voor de weekboodschappen naar die grote supermarkt verderop.

Tabaksverbod
“Het helpt ook niet mee dat sinds medio 2024 supermarkten geen tabak meer mogen verkopen”, vult Laurens Sloot, hoogleraar Retail aan de Rijksuniversiteit Groningen, aan. Supermarkten verdienden er weliswaar niet veel aan, maar consumenten kochten die tabaksproducten in een lokale supermarkt en deden daar dan meteen de rest van hun boodschappen. Nu de sigaretten in een aparte winkel gekocht moeten worden, meestal in een grotere plaats in de buurt, doet de consument daar alle boodschappen, zegt Sloot.
Kleinere supermarkten, vaak zelfstandig ondernemers, hebben de laatste tijd al te maken met gestegen huren en hogere kosten voor personeel en energie. “Maar het tabaksverbod was een soort nekslag”, volgens de hoogleraar.
Het is de vraag of er wel toekomst is voor de dorpssupermarkt, zegt Mulder. Als er geen opvolger is, dan verdwijnt een kleine supermarkt als een ondernemer met pensioen wil. Mulder ziet ook dat sommige ondernemers nog een paar jaar door willen, maar geen grote investeringen doen. Ze zijn bang dat ze die er niet uithalen. “Dat kan klanten kosten, omdat die de voorkeur geven aan een supermarkt die er nieuwer uitziet.”

Overheidsbeleid
Net als Sloot kijkt ook Mulder deels naar de overheid. Als er in een wat grotere plaats een nieuwbouwwijk komt, wil de gemeente daar ook een supermarkt. Om zo’n winkelcentrum wat aantrekkelijker te maken, worden er soms zelfs twee supermarkten gepland, legt Mulder uit. Een iets duurdere en een wat goedkopere, om iedere consument te voorzien. Maar er wordt dan niet gekeken naar supermarkten die een dorp verderop zitten en het zo moeilijker krijgen. Beide heren zijn het erover eens dat het zou schelen als consumenten boodschappen zouden doen in de dichtstbijzijnde supermarkt. “Iedereen vindt het vervelend als een supermarkt het niet redt en uit een dorp verdwijnt. Maar dan is het al te laat”, besluit Mulder.

Dit artikel verscheen eerder in Levensmiddelenkrant. Abonneren? Klik hier.

Bron: RTL.nl